C-1.2 printf Formats

ข้อมูลเดียวกันแต่แสดงต่างกันได้ — นี่คือแนวคิดพื้นฐานที่สุดของ “stored vs displayed” และ C คือที่ที่มันเกิดขึ้นครั้งแรก

Format Specifiers คืออะไร?

ใน C, printf() ไม่ได้รู้อัตโนมัติว่าคุณอยากแสดงข้อมูลแบบไหน คุณต้อง บอกมัน ด้วย format specifier:

Specifier	ใช้กับ	แสดงผลเป็น
`%d`	`int`	ตัวเลขจำนวนเต็ม (decimal)
`%f`	`float`, `double`	ทศนิยม
`%c`	`char`	ตัวอักษร 1 ตัว
`%s`	`char[]` / `char*`	ข้อความ (string)
`%zu`	`size_t`	ขนาด (จาก sizeof)
`%x`	`int`	เลขฐาน 16 (hexadecimal)
`%o`	`int`	เลขฐาน 8 (octal)

ข้อมูลเดียวกัน — 4 หน้าตา

นี่คือ insight ที่สำคัญที่สุดของบทเรียนนี้:

#include <stdio.h>

int main() {
    char ch = 65;  // เก็บเลข 65 ลงใน char

    printf("As integer (%%d):    %d\n", ch);   // 65
    printf("As character (%%c):  %c\n", ch);   // A
    printf("As hex (%%x):        %x\n", ch);   // 41
    printf("As octal (%%o):      %o\n", ch);   // 101

    printf("\n--- ข้อมูลเดียวกัน 4 แบบ ---\n");
    printf("Memory: เก็บ bits เดียวกันทุกบรรทัด\n");
    printf("ต่างกันแค่: วิธีที่เรา *อ่าน* มัน\n");

    return 0;
}

ผลลัพธ์:

As integer (%d):    65
As character (%c):  A
As hex (%x):        41
As octal (%o):      101

สิ่งสำคัญ: ตัวแปร ch เก็บ bits เดียวกันทุกกรณี — 01000001 — ต่างกันแค่วิธีที่ printf แสดงผล มัน

นี่คือแนวคิด stored vs displayed ที่ทุกเครื่องมืออื่นสืบทอดมา

Sheets มีแนวคิดเดียวกันแต่ซ่อนไว้ใน Format > Number:

เซลล์เก็บ 0.75 แต่คุณเลือกแสดงเป็น:

0.75 (Number)
75% (Percent)
3/4 (Fraction)
18:00 (Time — 75% ของวัน)

ข้อมูลเดียวกัน หน้าตาต่างกัน — เหมือน printf ทุกประการ

ch = 65
print(f"integer: {ch}")      # 65
print(f"char:    {chr(ch)}")  # A
print(f"hex:     {hex(ch)}")  # 0x41

Python ใช้ f-string หรือ format() แทน printf — แต่แนวคิดเดียวกัน

SELECT 65, CHR(65), TO_HEX(65);
-- ผลลัพธ์: 65, 'A', '41'

SQL ใช้ functions แทน format specifiers แต่ผลเหมือนกัน — แปลงวิธีแสดงผล

printf กับ Float Formatting

#include <stdio.h>

int main() {
    double price = 1234.5;

    printf("Default:       %f\n", price);       // 1234.500000
    printf("2 decimals:    %.2f\n", price);      // 1234.50
    printf("No decimals:   %.0f\n", price);      // 1235 (rounded!)
    printf("Width 10:      %10.2f\n", price);    // '   1234.50'
    printf("Left align:    %-10.2f|\n", price);   // '1234.50   |'

    // Scientific notation
    printf("Scientific:    %e\n", price);        // 1.234500e+03

    return 0;
}

ผลลัพธ์:

Default:       1234.500000
2 decimals:    1234.50
No decimals:   1235
Width 10:         1234.50
Left align:    1234.50   |
Scientific:    1.234500e+03

สังเกต: %.0f ได้ 1235 ไม่ใช่ 1234 — printf ปัดเศษ ให้อัตโนมัติ

นี่คือต้นกำเนิดของ:

Sheets: Format > Number > ทศนิยม 2 ตำแหน่ง
Python: f"{price:.2f}"
SQL: ROUND(price, 2)

ทุกเครื่องมือสืบทอดแนวคิดนี้มาจาก printf

Sheets ใช้ custom number format เช่น #,##0.00 ซึ่งเทียบเท่า %10.2f ใน C

ข้อมูลในเซลล์ไม่เปลี่ยน — เปลี่ยนแค่การแสดงผล

price = 1234.5
print(f"{price:.2f}")   # 1234.50 — เหมือน printf("%.2f")

SELECT ROUND(1234.5, 2);         -- 1234.50
SELECT TO_CHAR(1234.5, '9999.99'); -- PostgreSQL: ' 1234.50'

ระวัง: Wrong Format = Wrong Output

#include <stdio.h>

int main() {
    int num = 42;
    float pi = 3.14f;

    // ถูก
    printf("int with %%d:   %d\n", num);    // 42
    printf("float with %%f: %f\n", pi);      // 3.140000

    // ผิด! — ใช้ format ไม่ตรงกับ type
    printf("int with %%f:   %f\n", num);     // ขยะ! (undefined behavior)
    printf("float with %%d: %d\n", pi);      // ขยะ!

    return 0;
}

C ไม่ตรวจให้คุณ — คุณต้องจับคู่ format กับ type เอง ภาษาอื่นๆ เรียนรู้จากจุดอ่อนนี้ แล้วทำให้ type checking เป็นอัตโนมัติ

# Python จะ error ถ้า type ไม่ตรง
print(f"{42:.2f}")    # "42.00" — OK, Python แปลง int→float ให้

SELECT CAST('hello' AS INTEGER);  -- ERROR! ไม่สามารถแปลงได้