1.3 Core Data Categories

ข้อมูลทุกชิ้นในโลกตกอยู่ใน 4 ตระกูล ไม่ว่าจะเปิดใน Sheets, เขียนใน C, วิเคราะห์ใน Python หรือ query ใน SQL — ถ้าจำ 4 ตระกูลนี้ได้ คุณจะอ่านข้อมูลทุกรูปแบบได้

4 ตระกูลหลัก

1. Text (ข้อความ)

ทุกอย่างที่เป็นตัวอักษร — ชื่อ, ที่อยู่, รหัสนักเรียน, email

กฎสำคัญ: ถ้าค่านั้น “ไม่มีวันนำไปบวกลบ” → มันคือ text แม้จะหน้าตาเป็นตัวเลข (เช่น เลขบัตรประชาชน, รหัสไปรษณีย์)

2. Number (ตัวเลข)

ค่าที่ใช้คำนวณได้ — ราคา, จำนวน, คะแนน, อุณหภูมิ

แบ่งย่อยเป็น:

Integer — จำนวนเต็ม (1, 42, -7)
Float / Double — ทศนิยม (3.14, 199.99) — อาจมี rounding error
Decimal — ทศนิยมแม่นยำ (สำหรับเงิน)

3. Date/Time (วันที่ / เวลา)

ค่าที่บอกตำแหน่งบนแกนเวลา — วันเกิด, timestamp ลงทะเบียน, เวลานัดหมาย

ภายใน: คอมพิวเตอร์เก็บเป็นตัวเลข (serial number หรือ Unix timestamp) แล้ว “แต่งตัว” ให้เป็นวันที่

4. Boolean (จริง/เท็จ)

ค่าที่มีได้แค่ 2 สถานะ — TRUE/FALSE, ใช่/ไม่ใช่, 1/0

ใช้กับ: สถานะใช้งาน, อนุมัติแล้วหรือยัง, สมัครสมาชิกหรือเปล่า

ลองทำ

สร้างตารางนี้:

A	B (ค่า)	C (ตระกูล)	D (ตรวจสอบ)
1	Ploy	Text	`=ISTEXT(B1)` → TRUE
2	199.50	Number	`=ISNUMBER(B2)` → TRUE
3	2026-04-24	Date	`=ISNUMBER(B3)` → TRUE (!)
4	TRUE	Boolean	`=ISLOGICAL(B4)` → TRUE

เซอร์ไพรส์: วันที่ใน Sheets ถูกจัดเป็น “Number” ภายใน (serial number) — =ISNUMBER() ให้ TRUE

ตรวจสอบเพิ่มเติม:

=TYPE(B1)   →  2 (Text)
=TYPE(B2)   →  1 (Number)
=TYPE(B3)   →  1 (Number — วันที่ก็เป็นตัวเลข!)
=TYPE(B4)   →  4 (Boolean)

ค่าที่ TYPE() คืน: 1 = Number, 2 = Text, 4 = Boolean, 16 = Error, 64 = Array

#include <stdio.h>
#include <stdbool.h>
#include <string.h>

int main() {
    // Text
    char name[] = "Ploy";
    printf("Text:    %s (size: %zu bytes)\n", name, sizeof(name));
    // sizeof = 5 (4 chars + null terminator)

    // Number — Integer
    int count = 42;
    printf("Integer: %d (size: %zu bytes)\n", count, sizeof(count));

    // Number — Float/Double
    double price = 199.50;
    printf("Double:  %.2f (size: %zu bytes)\n", price, sizeof(price));

    // Date/Time — C ไม่มี date type! ต้องเก็บเป็น struct หรือ int
    int days = 20567; // วันนับจาก epoch
    printf("Date:    %d days since epoch (no native date type)\n", days);

    // Boolean
    bool active = true;
    printf("Boolean: %d (size: %zu bytes)\n", active, sizeof(active));
    // true = 1, false = 0

    return 0;
}

สังเกต:

C ไม่มี date type ในตัว — ต้องเก็บเป็น int (timestamp) หรือ char[] (text)
bool ใน C จริงๆ เก็บเป็น integer (0 หรือ 1)
sizeof() บอกจำนวน bytes ที่ใช้เก็บ — แต่ละ type ใช้ไม่เท่ากัน

import pandas as pd

# สร้าง DataFrame ที่ครบทั้ง 4 ตระกูล
data = {
    'name':        ['Ploy'],          # Text
    'price':       [199.50],           # Number (float)
    'count':       [42],               # Number (int)
    'enrolled_on': ['2026-04-24'],     # ยังเป็น text!
    'active':      [True],             # Boolean
}
df = pd.DataFrame(data)

print(df.dtypes)
# name            object   ← text (pandas เรียกว่า object)
# price          float64   ← ทศนิยม
# count            int64   ← จำนวนเต็ม
# enrolled_on     object   ← text (ยังไม่ใช่ datetime!)
# active            bool   ← boolean

# แปลง text → datetime
df['enrolled_on'] = pd.to_datetime(df['enrolled_on'])
print(df.dtypes)
# enrolled_on    datetime64[ns]  ← ตอนนี้เป็น datetime แล้ว

# ตรวจสอบ type ของแต่ละค่า
print(type('Ploy'))               # <class 'str'>
print(type(199.50))               # <class 'float'>
print(type(42))                   # <class 'int'>
print(type(True))                 # <class 'bool'>
print(type(pd.Timestamp.now()))   # <class 'pandas._libs.tslibs.timestamps.Timestamp'>

สังเกต: Python เรียก text ว่า str, pandas เรียกว่า object — ชื่อต่างกันแต่คือสิ่งเดียวกัน

CREATE TABLE demo_types (
    name        VARCHAR(50),       -- Text
    price       DECIMAL(10,2),     -- Number (แม่นยำ)
    count       INTEGER,           -- Number (จำนวนเต็ม)
    enrolled_on DATE,              -- Date
    active      BOOLEAN            -- Boolean
);

INSERT INTO demo_types
VALUES ('Ploy', 199.50, 42, '2026-04-24', TRUE);

-- ตรวจสอบ type ของแต่ละ column
SELECT column_name, data_type
FROM information_schema.columns
WHERE table_name = 'demo_types';

ผลลัพธ์:

column_name | data_type
------------|------------------
name        | character varying
price       | numeric
count       | integer
enrolled_on | date
active      | boolean

SQL มี type ชัดเจนที่สุด — ทุก column ต้องประกาศ type ตั้งแต่สร้างตาราง ถ้าใส่ค่าผิด type จะ error ทันที:

INSERT INTO demo_types (count) VALUES ('hello');
-- ERROR: invalid input syntax for type integer: "hello"

สรุปเปรียบเทียบ

ตระกูล	Google Sheets	C	Python	SQL
Text	Text (auto)	`char[]`, `char*`	`str` / `object`	`VARCHAR`, `CHAR`, `TEXT`
Number (int)	Number	`int`, `long`	`int` / `int64`	`INTEGER`, `BIGINT`
Number (decimal)	Number	`float`, `double`	`float` / `float64`	`DECIMAL`, `NUMERIC`, `FLOAT`
Date/Time	Number + format	ไม่มี (ใช้ `int` / library)	`datetime` / `Timestamp`	`DATE`, `TIMESTAMP`
Boolean	Boolean	`bool` (= `int`)	`bool`	`BOOLEAN`