Scope & Closures

Scope คืออะไร?

Scope กำหนดว่าตัวแปรจะ มองเห็นและเข้าถึงได้จากตรงไหนใน code

// Global scope
const globalVar = "ทุกที่เห็น";

function example() {
  // Function scope
  const funcVar = "เห็นเฉพาะใน function";

  if (true) {
    // Block scope
    const blockVar = "เห็นเฉพาะใน block {}";
    let alsoBlock = "let ก็ block-scoped";
    var notBlock = "var เป็น function-scoped!";
  }

  console.log(notBlock);  // ✅ var หลุด block
  // console.log(blockVar); // ❌ ReferenceError
}

# Python ใช้ LEGB rule (Local, Enclosing, Global, Built-in)
x = "global"
def outer():
    x = "enclosing"
    def inner():
        x = "local"

// C ใช้ block scope เหมือน let/const
int global = 10;
void func() {
    int local = 20;
    { int block = 30; }
    // block ใช้ไม่ได้ที่นี่
}

-- SQL ตัวแปรมี scope ภายใน batch/procedure
DECLARE @x INT = 10;
-- ใช้ได้ตลอด batch

Scope Chain

JavaScript ค้นหาตัวแปรจากใน → นอก:

const color = "แดง";         // global

function outer() {
  const size = "ใหญ่";       // outer scope

  function inner() {
    const shape = "วงกลม";   // inner scope

    // inner เห็นทุกตัว
    console.log(color, size, shape); // "แดง", "ใหญ่", "วงกลม"
  }

  inner();
  // console.log(shape); // ❌ ReferenceError
}

Closures

Closure เกิดเมื่อ function จำ scope ที่มันถูกสร้าง แม้จะถูกเรียกจากที่อื่น:

function createCounter(start = 0) {
  let count = start;  // ตัวแปรนี้ถูก "ปิด" ไว้ใน closure

  return {
    increment: () => ++count,
    decrement: () => --count,
    getCount: () => count,
  };
}

const counter = createCounter(10);
console.log(counter.increment()); // 11
console.log(counter.increment()); // 12
console.log(counter.getCount());  // 12
// count เข้าถึงตรง ๆ ไม่ได้ — เป็น private!

ตัวอย่าง Closure ที่พบบ่อย

// สร้าง function ที่จำ multiplier
function multiplier(factor) {
  return (number) => number * factor;
}

const double = multiplier(2);
const triple = multiplier(3);

console.log(double(5));  // 10
console.log(triple(5));  // 15

IIFE (Immediately Invoked Function Expression)

// IIFE — ประกาศแล้วเรียกทันที
const result = (function() {
  const secret = "hidden";
  return secret.toUpperCase();
})();

console.log(result);  // "HIDDEN"
// console.log(secret); // ❌ ReferenceError

// Arrow IIFE
const config = (() => {
  const env = "production";
  return { env, debug: env !== "production" };
})();