Lab: Clean Names & IDs

สถานการณ์

คุณได้รับข้อมูลนักศึกษาจากระบบเก่าที่ export มาเป็น CSV ข้อมูลยุ่งเหยิงมาก — ชื่อมี space เกิน, ตัวเล็กตัวใหญ่ปนกัน, และรหัสนักศึกษาหาย leading zeros ทั้งหมด

เตรียมข้อมูล

สร้าง Google Sheet ใหม่
ใส่ข้อมูลใน A1:C1 เป็น Header:

A B C
Raw Name Raw ID Email
ใส่ข้อมูลใน A2:C6 (พิมพ์ตามนี้เป๊ะ ๆ รวม space เกิน):

A (Raw Name) B (Raw ID) C (Email)
SOMCHAI SMITH 1234 Somchai@School.AC.TH
jane DOE 567 JANE.DOE@school.ac.th
bOB jOnEs 89 bob@SCHOOL.AC.TH
MARY jane 23 Mary.Jane@School.ac.th
tom 5 TOM@school.AC.TH
สังเกต: column B (Raw ID) ควรจะเป็นรหัส 5 หลัก เช่น 01234, 00567

A	B	C
Raw Name	Raw ID	Email

A (Raw Name)	B (Raw ID)	C (Email)
`SOMCHAI SMITH`	`1234`	`Somchai@School.AC.TH`
`jane DOE`	`567`	`JANE.DOE@school.ac.th`
`bOB jOnEs`	`89`	`bob@SCHOOL.AC.TH`
`MARY jane`	`23`	`Mary.Jane@School.ac.th`
`tom`	`5`	`TOM@school.AC.TH`

โจทย์

ภารกิจ 1: ล้างชื่อ

ใน column D (header: Clean Name) สร้างสูตรที่:

ลบ space เกินหน้า-หลังและตรงกลาง
ทำให้ตัวอักษรแรกของแต่ละคำเป็นตัวใหญ่

เป้าหมาย:

Raw Name	Clean Name
`SOMCHAI SMITH`	`Somchai Smith`
`jane DOE`	`Jane Doe`
`bOB jOnEs`	`Bob Jones`

Show Solution

=PROPER(TRIM(CLEAN(A2)))

ทำงาน 3 ขั้น:

CLEAN(A2) — ลบอักขระมองไม่เห็น
TRIM(...) — ลบ space เกิน
PROPER(...) — ทำตัวแรกของแต่ละคำเป็นตัวใหญ่

ผลลัพธ์:

Raw	Clean
`SOMCHAI SMITH`	`Somchai Smith`
`jane DOE`	`Jane Doe`
`bOB jOnEs`	`Bob Jones`
`MARY jane`	`Mary Jane`
`tom`	`Tom`

ภารกิจ 2: สร้างรหัสนักศึกษา 5 หลัก

ใน column E (header: Student ID) สร้างสูตรที่แปลง Raw ID ให้เป็นรหัส 5 หลักมี leading zeros

เป้าหมาย:

Raw ID	Student ID
`1234`	`01234`
`567`	`00567`
`89`	`00089`
`23`	`00023`
`5`	`00005`

Show Solution

=TEXT(B2, "00000")

TEXT() แปลงตัวเลขให้แสดงตาม format ที่กำหนด
"00000" = แสดงอย่างน้อย 5 หลัก เติม 0 ข้างหน้า

ผลลัพธ์:

Raw ID	Student ID
`1234`	`01234`
`567`	`00567`
`89`	`00089`
`23`	`00023`
`5`	`00005`

ภารกิจ 3: ทำ Email ให้เป็นตัวเล็กทั้งหมด

ใน column F (header: Clean Email) ทำ email ให้เป็นตัวเล็กทั้งหมด

เป้าหมาย:

Raw Email	Clean Email
`Somchai@School.AC.TH`	`somchai@school.ac.th`

Show Solution

=LOWER(TRIM(C2))

Email address ต้องเป็นตัวเล็กทั้งหมด (ตามมาตรฐาน RFC ส่วน domain เป็น case-insensitive แต่ทำเป็นตัวเล็กหมดเป็นแนวปฏิบัติที่ดี)

ผลลัพธ์:

Raw Email	Clean Email
`Somchai@School.AC.TH`	`somchai@school.ac.th`
`JANE.DOE@school.ac.th`	`jane.doe@school.ac.th`
`bob@SCHOOL.AC.TH`	`bob@school.ac.th`
`Mary.Jane@School.ac.th`	`mary.jane@school.ac.th`
`TOM@school.AC.TH`	`tom@school.ac.th`

ภารกิจ 4 (ท้าทาย): สร้าง Email ใหม่จากชื่อ

ใน column G สร้าง email ใหม่ในรูปแบบ firstname.lastname@university.ac.th
ใช้ชื่อที่ล้างแล้วจาก column D

Show Solution

=LOWER(LEFT(D2, FIND(" ", D2)-1)) & "." & LOWER(MID(D2, FIND(" ", D2)+1, LEN(D2))) & "@university.ac.th"

ทำงาน:

LEFT(D2, FIND(" ",D2)-1) — ตัดชื่อ (ก่อน space)
MID(D2, FIND(" ",D2)+1, LEN(D2)) — ตัดนามสกุล (หลัง space)
LOWER() — ทำให้เป็นตัวเล็ก
& — ต่อ string

ผลลัพธ์:

somchai.smith@university.ac.th
jane.doe@university.ac.th
bob.jones@university.ac.th