0.4 CHAR(n) vs VARCHAR(n)

นี่คือบทเรียนที่ทำให้ SQL make sense ในที่สุด ถ้าคุณทำ Lesson 0.3 เรื่อง C strings มาแล้ว คุณผ่านครึ่งทางแล้ว

ปัญหา: เราจะจองพื้นที่เท่าไหร่?

เวลาเก็บ text ในฐานข้อมูล คอมพิวเตอร์ต้องรู้ว่า “จะจองพื้นที่เท่าไหร่?” มี 2 กลยุทธ์:

CHAR(n) — ขนาดคงที่

เหมือนที่จอดรถที่ทุกช่องมีขนาดเท่ากัน ไม่ว่าจะจอดมอเตอร์ไซค์หรือรถบรรทุก

CHAR(5)
'HI'     →  เก็บเป็น 'HI   '   ← เติม space!
'HELLO'  →  เก็บเป็น 'HELLO'

✅ อ่านเร็ว (ทุกแถวมีขนาดเท่ากัน)
❌ เปลือง space ถ้า data มีความยาวไม่เท่ากัน
🎯 เหมาะกับ: ค่าที่ยาวเท่ากันเสมอ — รหัสประเทศ ('TH', 'US'), รหัสคงที่

VARCHAR(n) — ขนาดยืดหยุ่น

เหมือนที่จอดรถที่ช่องยืดหดตามขนาดรถ

VARCHAR(100)
'HI'     →  เก็บเป็น 'HI'       ← 2 chars
'HELLO'  →  เก็บเป็น 'HELLO'    ← 5 chars

✅ ประหยัดพื้นที่
❌ ช้ากว่าเล็กน้อย (ระบบต้องจำว่าแต่ละค่ายาวเท่าไหร่)
🎯 เหมาะกับ: ชื่อ, notes, email, descriptions

กฎง่ายๆ: ถ้าไม่มีเหตุผลจะใช้ CHAR ให้ใช้ VARCHAR

ลองทำ

นี่คือที่มาของแนวคิด — SQL ได้ไอเดียจาก C ตรงๆ:

char fixed[5];                  // 5 bytes จอง เสมอ
strcpy(fixed, "HI");            // เก็บ H, I, \0, ?, ?  (ที่เหลือเป็นขยะ)

char *dynamic = "HI";           // 3 bytes พอดี (H, I, \0)

💡 char fixed[5] ของ C คือ CHAR(5) ของ SQL ทั้งคู่จองพื้นที่ตายตัวไม่ว่าจะใช้จริงเท่าไหร่ SQL แค่รับประกันว่าที่เหลือจะเป็น space (ไม่ใช่ขยะ)

CREATE TABLE t (
    country CHAR(2),      -- fixed, เหมาะกับ 'TH', 'US'
    name    VARCHAR(100)  -- flexible
);

INSERT INTO t VALUES ('TH', 'Siam');

SELECT LENGTH(country),   -- 2
       LENGTH(name);      -- 4

บาง SQL dialect จะเติม trailing spaces ให้ CHAR เวลา query กลับมา — นั่นคือ “พื้นที่เปลือง” ที่มองเห็นได้

Sheets ไม่มีความแตกต่าง CHAR vs VARCHAR — ทุก text cell ยืดหยุ่นได้หมด แต่คุณจำลอง CHAR(5) ได้:

เซลล์	เนื้อหา	`=LEN(...)`	หมายเหตุ
A1	`"HI "`	`5`	เก็บพร้อม 3 trailing spaces (เหมือน CHAR(5))
B1	`"HI"`	`2`	เก็บพอดี (เหมือน VARCHAR)

ลอง =A1=B1 → FALSE — trailing spaces สำคัญ!

fixed = "HI   "     # 5 chars (รวม spaces)
flex  = "HI"        # 2 chars

fixed == flex       # False

Python ไม่มีแนวคิด fixed vs variable width — ทุกอย่างยืดหยุ่น ซึ่งทำให้ง่าย แต่ก็ทำให้คุณไม่เคยรู้สึกว่า database ทำอะไรเวลาเก็บ fixed-width data