Null Decision Tree

ค่า “ว่าง” มี 3 แบบที่ต่างกันสิ้นเชิง — ถ้าเลือกผิด ข้อมูลจะผิดเงียบๆ โดยไม่มี error

Decision Tree

3 ค่าว่างที่ต่างกัน

1. NULL / None / Blank — “ไม่รู้ค่า”

ความหมาย: ไม่มีข้อมูล — ไม่ได้หมายความว่าค่าเป็นศูนย์ หรือว่าง แต่หมายความว่า ยังไม่รู้

ตัวอย่างจริง:

• ลูกค้าไม่ได้กรอกเบอร์โทร → phone = NULL (ไม่รู้เบอร์)
• ยังไม่ได้ตรวจคะแนน → score = NULL (ยังไม่รู้คะแนน)

Google Sheets

// Blank cell — ไม่ได้พิมพ์อะไรเลย
=ISBLANK(A1)         →  TRUE
=A1 = ""             →  TRUE    // ⚠️ Sheets ถือว่า blank = ""
=TYPE(A1)            →  1       // ⚠️ returns 1 (number) ไม่ใช่ "null"!

// สำคัญ: Sheets ไม่มี NULL จริงๆ!
// blank cell ≈ NULL แต่ไม่เหมือน 100%

Caution

Google Sheets ไม่แยก NULL กับ empty string อย่างชัดเจน — =A1="" เป็น TRUE ทั้ง blank cell และ ="" ดังนั้นต้องใช้ ISBLANK() เพื่อตรวจ “truly blank”

C

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>

int main() {
    char *null_ptr = NULL;     // pointer ที่ไม่ชี้ไปไหน
    // null_ptr ไม่ใช่ string — มันคือ "ไม่มีข้อมูล"

    if (null_ptr == NULL) {
        printf("No data (NULL pointer)\n");
    }

    // ⚠️ อย่า dereference NULL pointer!
    // printf("%s", null_ptr);  // CRASH! Segmentation fault

    return 0;
}

Note

ใน C, NULL คือ pointer constant (มักจะเป็น (void *)0) — ถ้าพยายามอ่านค่าจาก NULL pointer จะ crash ทันที (segmentation fault) ดังนั้นต้องตรวจ if (ptr != NULL) ก่อนเสมอ

Python

import pandas as pd
import numpy as np

# Python null types
x = None                    # Python's null
y = pd.NA                   # pandas' null (newer, better)
z = np.nan                  # numpy's null (float!)

# ตรวจ null
x is None                   # True ✅
pd.isna(x)                  # True ✅
pd.isna(y)                  # True ✅
pd.isna(z)                  # True ✅

# ⚠️ อย่าใช้ ==
None == None                # True (ใช้ได้แต่ไม่ Pythonic)
np.nan == np.nan            # False! (NaN ไม่เท่ากับตัวเอง!)
pd.NA == pd.NA              # pd.NA (ไม่ใช่ True!)

Tip

ใช้ pd.isna() ตรวจ null เสมอ — มันจัดการ None, pd.NA, np.nan ได้หมด ไม่ต้องจำว่าใช้อันไหน

SQL

-- NULL ใน SQL มีกฎพิเศษ:
SELECT NULL = NULL;          -- NULL (ไม่ใช่ TRUE!)
SELECT NULL != NULL;         -- NULL (ไม่ใช่ TRUE!)
SELECT NULL IS NULL;         -- TRUE ✅
SELECT NULL IS NOT NULL;     -- FALSE

-- NULL ใน aggregate functions:
SELECT SUM(NULL);            -- NULL
SELECT COUNT(NULL);          -- 0
SELECT COUNT(*);             -- นับทุกแถว (รวม NULL)
SELECT AVG(column);          -- ข้าม NULL อัตโนมัติ

Caution

กฎทอง SQL: อย่าใช้ = NULL หรือ != NULL — ใช้ IS NULL / IS NOT NULL เสมอ

---

2. Empty String — “รู้ว่าว่าง”

ความหมาย: มีข้อมูล แต่ข้อมูลนั้นว่างเปล่า — ต่างจาก NULL ตรงที่ “ตั้งใจ” ให้ว่าง

ตัวอย่างจริง:

• กรอก note ว่า “ไม่มีอะไร” แล้วลบข้อความออก → note = "" (ตั้งใจว่าง)
• ช่อง middle name ที่กรอกว่าไม่มี → middle_name = "" (ไม่มี middle name)

Google Sheets

// พิมพ์สูตร ="" ในเซลล์
=ISBLANK(A1)         →  FALSE   // มีสูตรอยู่!
=A1 = ""             →  TRUE    // ค่าเป็น empty string
=LEN(A1)             →  0       // ความยาว 0
=COUNTBLANK(A1)      →  1       // ⚠️ COUNTBLANK นับ "" ด้วย!

C

char empty[] = "";         // 1 byte: just '\0' (null terminator)
char *null_ptr = NULL;     // 0 bytes allocated — no memory at all

sizeof(empty);             // 1 (มี null terminator)
strlen(empty);             // 0 (ไม่มีตัวอักษร)

// empty != NULL
// empty มีที่อยู่ใน memory (มี 1 byte)
// NULL ไม่มีที่อยู่เลย

Python

empty = ""
nothing = None

len(empty)               # 0
bool(empty)              # False (empty string = falsy)
bool(nothing)            # False (None = falsy too)

empty == nothing         # False!
empty is None            # False!
type(empty)              # str
type(nothing)            # NoneType

pd.isna(empty)           # False! — empty string ไม่ใช่ null
pd.isna(nothing)         # True

SQL

SELECT '' IS NULL;           -- FALSE (empty string ≠ NULL!)
SELECT '' = '';              -- TRUE
SELECT LENGTH('');           -- 0
SELECT COALESCE('', 'fallback');  -- '' (ไม่ใช่ 'fallback'!)
-- COALESCE ข้าม NULL แต่ไม่ข้าม empty string

-- ⚠️ Oracle ต่างจาก PostgreSQL!
-- Oracle: '' IS NULL → TRUE (Oracle ถือ '' = NULL)
-- PostgreSQL: '' IS NULL → FALSE (standard SQL)

---

3. Zero (0) — “รู้ว่าเป็นศูนย์”

ความหมาย: ค่าตัวเลข 0 — ไม่ว่าง ไม่ใช่ null เป็นตัวเลขจริงๆ

ตัวอย่างจริง:

• สินค้าราคา 0 บาท (แจกฟรี) → price = 0 (ไม่ใช่ null)
• ยอดเงินคงเหลือ 0 → balance = 0 (มีเงินอยู่ แค่เป็น 0)
• คะแนนสอบ 0 → score = 0 (ทำสอบแล้ว ได้ 0)

Google Sheets

// เซลล์ที่มี 0
=ISBLANK(A1)         →  FALSE   // 0 ไม่ใช่ blank!
=A1 = 0              →  TRUE
=A1 = ""             →  FALSE   // 0 ≠ ""
=TYPE(A1)            →  1       // number

// ⚠️ ถ้า format เป็น "Automatic" บางครั้ง 0 อาจดูเหมือนว่าง
// Format > Number > Number → จะเห็น 0 ชัดเจน

C

int zero = 0;          // ตัวเลข 0 — มีค่าจริง
char null_char = '\0'; // null terminator — ค่า byte เป็น 0 เหมือนกัน

// ⚠️ ใน C, 0 = false ในเงื่อนไข
if (zero) {
    // ไม่เข้าที่นี่ — เพราะ 0 = false
}
// แต่ 0 ยังเป็น "ค่า" ไม่ใช่ "ไม่มีค่า"

Python

zero = 0
nothing = None
empty = ""

bool(zero)              # False (0 = falsy)
bool(nothing)           # False
bool(empty)             # False

# แต่ทั้ง 3 เป็นคนละสิ่งกัน!
zero == nothing         # False
zero == empty           # False
pd.isna(zero)           # False — 0 ไม่ใช่ missing!

# ใน pandas DataFrame:
df['score'].fillna(0)   # แทน NULL ด้วย 0
# ← ระวัง: 0 กับ NULL ความหมายต่างกัน!

SQL

SELECT 0 IS NULL;        -- FALSE (0 ≠ NULL!)
SELECT 0 = '';           -- ERROR หรือ FALSE (ขึ้นกับ DBMS)
SELECT 0 = 0;            -- TRUE

-- ⚠️ aggregate functions ปฏิบัติกับ 0 ต่างจาก NULL:
SELECT AVG(score) FROM (VALUES (100), (0), (NULL)) AS t(score);
-- AVG = 50 (ไม่ใช่ 33.3!)
-- เพราะ NULL ถูกข้าม แต่ 0 ถูกนับ

---

Summary Table

	NULL / None / Blank	Empty String ""	Zero 0
ความหมาย	ไม่รู้ค่า	รู้ว่าว่าง (ตั้งใจ)	รู้ว่าเป็น 0
Sheets	blank cell	=""	0
C	NULL pointer	"" (1 byte: \0)	0 (integer)
Python	None / pd.NA	""	0
SQL	NULL	''	0
ตรวจด้วย	IS NULL / is None / ISBLANK	= "" / len() == 0	== 0
SUM ใน SQL	ข้าม (ไม่นับ)	ERROR (ไม่ใช่ตัวเลข)	นับเป็น 0
COUNT ใน SQL	COUNT(col) ข้าม	นับ	นับ
AVG ใน SQL	ข้าม (ไม่หาร)	ERROR	หาร (ลดค่า AVG)

กฎที่ต้องจำ

Tip

1. NULL ไม่เท่ากับอะไรเลย — NULL = NULL ไม่ใช่ TRUE ใน SQL
2. Empty string ไม่ใช่ NULL — '' IS NULL เป็น FALSE (ยกเว้น Oracle)
3. Zero ไม่ใช่ว่าง — 0 เป็นค่าจริง ไม่ใช่ missing
4. เลือกให้ถูก — “ไม่มีเบอร์” = NULL, “กรอกแล้วลบ” = "", “เบอร์ 0” = ไม่มีจริง (invalid)

เมื่อไหร่ใช้อะไร?

สถานการณ์	ใช้	ทำไม
ลูกค้าไม่ได้กรอกเบอร์	NULL	ไม่รู้ค่า
ลูกค้ากรอก “ไม่มี” แล้วลบ	""	ตั้งใจว่าง
สินค้าราคาฟรี	0	มีค่า = ศูนย์
คะแนนสอบยังไม่ประกาศ	NULL	ยังไม่รู้
คะแนนสอบ = 0	0	รู้แล้ว = ศูนย์
หมายเหตุไม่มี	NULL	ไม่มีข้อมูล
หมายเหตุว่าง (ตั้งใจ)	""	มีข้อมูล แค่ว่าง