2.3 Text Operations Across Tools

ทุกเครื่องมือมี text operations พื้นฐานเหมือนกัน แต่เรียกชื่อต่างกัน — ถ้าคุณรู้ “concept” คุณจะหาคำสั่งที่ถูกต้องได้ในทุกเครื่องมือ

6 Operations ที่ใช้บ่อยที่สุด

เราจะดู 6 operations นี้ในทุกเครื่องมือ:

Length — นับความยาวของ text
First N chars — ตัดเอาตัวอักษรแรก N ตัว
Find — ค้นหาตำแหน่งของ substring
Strip / Trim — ตัด spaces หน้า-หลัง
Pad — เติมอักขระนำหน้า (เช่น เติม 0)
Concatenate — ต่อ text เข้าด้วยกัน

ตารางเปรียบเทียบ

Operation	Google Sheets	Python (str)	pandas (Series.str)	SQL	C
Length	`=LEN(A1)`	`len(s)`	`df['col'].str.len()`	`LENGTH(col)`	`strlen(s)`
First 3	`=LEFT(A1,3)`	`s[:3]`	`df['col'].str[:3]`	`LEFT(col,3)` / `SUBSTRING(col,1,3)`	`strncpy(dst,s,3)`
Last 3	`=RIGHT(A1,3)`	`s[-3:]`	`df['col'].str[-3:]`	`RIGHT(col,3)`	`s+strlen(s)-3`
Find	`=FIND("x",A1)`	`s.find("x")`	`df['col'].str.find("x")`	`POSITION('x' IN col)`	`strstr(s,"x")`
Trim	`=TRIM(A1)`	`s.strip()`	`df['col'].str.strip()`	`TRIM(col)`	ต้องเขียนเอง
Pad left	`=REPT("0",5-LEN(A1))&A1`	`s.zfill(5)`	`df['col'].str.zfill(5)`	`LPAD(col,5,'0')`	`sprintf(buf,"%05s",s)`
Concat	`=A1&B1` / `=CONCAT(A1,B1)`	`a + b` / `f"{a}{b}"`	`df['a'] + df['b']`	`col1 \|\| col2` / `CONCAT(col1,col2)`	`strcat(dst,src)`

ลองทำ

ใส่ Ploy Srisuwan (มี spaces หน้า-หลัง) ในเซลล์ A1 แล้วลอง:

=LEN(A1)            →  18 (รวม spaces)
=LEN(TRIM(A1))      →  14 (ตัด spaces หน้า-หลัง)
=LEFT(TRIM(A1),4)   →  "Ploy"
=RIGHT(TRIM(A1),8)  →  "Srisuwan"
=FIND("Sri",A1)     →  8 (ตำแหน่งที่เจอ รวม leading spaces)

Pad leading zeros: ใส่ 123 ใน B1:

=REPT("0",5-LEN(B1))&B1    →  "00123"
=TEXT(B1,"00000")           →  "00123" (วิธีง่ายกว่า!)

Concat: ใส่ Ploy ใน C1 และ Srisuwan ใน D1:

=C1&" "&D1              →  "Ploy Srisuwan"
=CONCAT(C1," ",D1)      →  Error (CONCAT รับแค่ 2 arguments)
=TEXTJOIN(" ",TRUE,C1,D1) →  "Ploy Srisuwan" (ดีกว่า)

#include <stdio.h>
#include <string.h>

int main() {
    char name[] = "Ploy Srisuwan";

    // Length
    printf("Length: %zu\n", strlen(name));  // 13

    // First 4 chars
    char first[5];
    strncpy(first, name, 4);
    first[4] = '\0';
    printf("First 4: \"%s\"\n", first);  // "Ploy"

    // Find substring
    char *pos = strstr(name, "Sri");
    if (pos != NULL) {
        printf("Find 'Sri': position %ld\n", pos - name);  // 5
    }

    // Concatenate
    char full[100];
    strcpy(full, "Hello ");
    strcat(full, name);
    printf("Concat: \"%s\"\n", full);  // "Hello Ploy Srisuwan"

    // Pad with zeros — ใช้ sprintf
    int id = 123;
    char padded[6];
    sprintf(padded, "%05d", id);
    printf("Padded: \"%s\"\n", padded);  // "00123"

    // C ไม่มี trim ในตัว — ต้องเขียนเอง
    char messy[] = "  Hello  ";
    // ต้อง loop ตัด spaces ด้วยตัวเอง
    printf("Messy: \"%s\" (len=%zu)\n", messy, strlen(messy));
    // "  Hello  " (len=9)

    return 0;
}

Key insight: C ต้องจัดการหน่วยความจำเอง — strncpy ต้องใส่ null terminator เอง, strcat อาจ overflow ถ้า buffer เล็กเกินไป

import pandas as pd

name = "  Ploy Srisuwan  "

# Length
print(len(name))              # 18 (รวม spaces)
print(len(name.strip()))      # 13 (ตัด spaces)

# First 4 chars (หลัง strip)
clean = name.strip()
print(clean[:4])              # "Ploy"
print(clean[-8:])             # "Srisuwan"

# Find
print(clean.find("Sri"))      # 5 (0-indexed)
print(clean.find("xyz"))      # -1 (ไม่เจอ)

# Strip (3 แบบ)
print(name.strip())           # "Ploy Srisuwan"   (ตัดทั้ง 2 ข้าง)
print(name.lstrip())          # "Ploy Srisuwan  " (ตัดแค่ซ้าย)
print(name.rstrip())          # "  Ploy Srisuwan" (ตัดแค่ขวา)

# Pad
print("123".zfill(5))         # "00123"
print("123".rjust(5, '0'))    # "00123"
print("123".ljust(5, '0'))    # "12300"

# Concatenate
first = "Ploy"
last = "Srisuwan"
print(first + " " + last)     # "Ploy Srisuwan"
print(f"{first} {last}")      # "Ploy Srisuwan" (f-string)

# pandas — ทำทั้ง column ได้ทีเดียว
df = pd.DataFrame({'name': ['  Ploy  ', 'Som', '  Tong  '],
                    'id': ['123', '45', '6789']})

print(df['name'].str.strip())         # ตัด spaces ทั้ง column
print(df['name'].str.strip().str[:3]) # ตัด 3 ตัวแรก
print(df['id'].str.zfill(5))          # 00123, 00045, 06789

-- สมมติมี table
CREATE TABLE people (
    id   VARCHAR(10),
    name VARCHAR(100)
);

INSERT INTO people VALUES ('123', '  Ploy Srisuwan  ');

-- Length
SELECT LENGTH(name),                    -- 18 (รวม spaces)
       LENGTH(TRIM(name))              -- 13
FROM people;

-- First 4 / Last 8
SELECT LEFT(TRIM(name), 4)   AS first_4,   -- Ploy
       RIGHT(TRIM(name), 8)  AS last_8     -- Srisuwan
FROM people;

-- SUBSTRING (ยืดหยุ่นกว่า LEFT/RIGHT)
SELECT SUBSTRING(TRIM(name) FROM 1 FOR 4)  AS first_4  -- Ploy
FROM people;

-- Find
SELECT POSITION('Sri' IN name)  AS pos     -- 8 (1-indexed, รวม spaces)
FROM people;

-- Trim (3 แบบ)
SELECT TRIM(name),                         -- "Ploy Srisuwan"
       TRIM(LEADING FROM name),            -- "Ploy Srisuwan  "
       TRIM(TRAILING FROM name)            -- "  Ploy Srisuwan"
FROM people;

-- Pad
SELECT LPAD(id, 5, '0')  AS padded_id     -- "00123"
FROM people;

-- Concatenate
SELECT 'Hello ' || TRIM(name) AS greeting  -- "Hello Ploy Srisuwan"
FROM people;
-- หรือ
SELECT CONCAT('Hello ', TRIM(name)) AS greeting
FROM people;

จุดต่างที่ต้องระวัง

จุดต่าง	รายละเอียด
Index เริ่มที่	Python/C: 0-indexed, SQL/Sheets: 1-indexed
TRIM behavior	Sheets TRIM ยุบ spaces ตรงกลางด้วย, SQL/Python ตัดแค่หน้า-หลัง
Find ไม่เจอ	Python: `-1`, Sheets: `#VALUE!`, SQL: `0`, C: `NULL` pointer
LPAD ใน Sheets	ไม่มี LPAD — ต้องใช้ `REPT()&` หรือ `TEXT()`